Η κάνναβη είναι ένα αρχαίο εξημερωμένο φυτό με τριπλή χρήση: βιομηχανική, φαρμακευτική και ψυχαγωγική.
Από την αρχαιότητα, απαντάται σε διάφορους πολιτισμούς: το κινεζικό ma (750–600 π.Χ.), το νέο ασσύριο qunubu (680 π.Χ.), λέξη δάνειο από τους Σκύθες, και φυσικά η ελληνική «κάνναβις», επίσης δάνειο από τους Σκύθες, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος (440 π.Χ.). Το λατινικό όνομα Cannabis sativa αποδίδεται στον Leonhart Fuchs, αλλά πιστώνεται αρχικά στον Ermolao Barbaro, και εμφανίστηκε το 1480. Το 1785, ο Lamarck αναγνώρισε και δεύτερο είδος, το Cannabis indica, για τα φαρμακευτικά φυτά.
Το 1976, οι Small και Cronquist ταξινόμησαν για πρώτη φορά τα υποείδη:
Έκτοτε, πολλές χώρες υιοθέτησαν το όριο του 0,3% THC για τη διάκριση μεταξύ fiber-type (hemp) και drug-type (marijuana) φυτών. Μερικοί βοτανολόγοι προτιμούν ακόμη την κατάταξη σε δύο είδη: Cannabis sativa L. και Cannabis indica Lam. (Lamarck).
Ο δημόσιος διάλογος αυτή την στιγμή γύρω απ’ την κατάταξη των ειδών της κάνναβης είναι άκρως αυθαίρετος, αυτό το αποδεικνύουν αρκετές πρόσφατες έρευνες με ανάλυση της αληλλουχιας του DNA χιλιάδων δειγμάτων ανά τον κόσμο. Oι όροι λοιπόν Sativa Indica που χρησιμοποιούνται κατά κανόνα απ’ το σύνολο της κοινότητας απ’ το 1980 κ έπειτα είναι εντελώς λανθασμένοι και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική επιστημονική ταξινόμηση και κατάταξη των ειδών κ υποειδων της κάνναβης.
Το 1980, ο Layman ξεχώρισε δύο τύπους κάνναβης:
Το 2020 στην δημοσίευση της έρευνας τωνMacPartland & Small, επειτα από αναλύσεις φυτόχημικών κ γενετικών δεδομένων 1100 δειγμάτων παρουσιάστηκε μια νέα, σαφέστερη ταξινόμηση των υποειδών της κάνναβης: όπου “Sativa”, λοιπόν, έχουμε το είδος C. sativa subsp. indica var. indica, και όπου “Indica” C. sativa subsp. indica var. afghanica.
Οι άγριοι πρόγονοί τους είναι:
Η φυσική επιλογή και οι κλιματικές συνθήκες δημιούργησαν διαφοροποιήσεις μεταξύ κεντρικής και νότιας Ασίας, ενώ η μεταγενέστερη εξημέρωση οδήγησε σε περαιτέρω φυτοχημική απόκλιση.
Αυτά τα εξημερωμένα γενετικά της νότιας και κεντρικής Ασίας, τα γνωστά ως landraces η domesticates, διακρίνονται απ’ τις διαφορετικές αναλογίες THC/CBD, τα προφίλ τερπενίων, την παρουσία ή απουσία σεσκιτερπενικών αλκοολών (sesquiterpene alcohols), και ποικίλους μορφολογικούς χαρακτήρες.
Αυτές λοιπόν οι δύο βασικές εξημερωμένες ποικιλίες υπέστησαν ευρεία προοδευτική υβριδοποίηση τα τελευταία 50 χρόνια. Αυτό προκάλεσε τον αφανισμό των διαφορών μεταξύ των υβριδίων Ίντικα/Σατίβα που έχουμε σήμερα διαθέσιμα. Οι ποικιλίες που παρουσιάζονται ως Σατίβα ή Ίντικα σήμερα συνήθως βασίζονται σε αναλογίες THC/CBD φυτών με μη καταγεγραμμένο γενετικό υπόβαθρο υβριδίων. Υπάρχει λοιπόν μία νέα, σαφής παρουσίαση κατηγοριοποίησης και ονομασίας τεσσάρων ταξινομιών του φυτού, οι οποίες αποτελούν απειλούμενες δεξαμενές γενετικής ποικιλότητας του είδους της κάνναβης, από τις οποίες προήλθαν όλες οι σημερινές ποικιλίες. Είναι άκρως επείγουσα η ανάγκη διάσωσής τους για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του είδους απέναντι στον μελλοντικό κίνδυνο αφανισμού λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
